Hipotiroidizm

14-06-2016 | Kategori: Endokrin ve Metabolik Hastalıklar

Okuma Listeme Ekle
Favori Listeme Ekle
  • iHealth

    Tiroid hormonundaki yetersizliğe hipotiroidizm denir. Hipotirodizm sınırda (subklinik)veya belirgin olabilir. Sınırda hipotiroidizmde serum TSH düzeyleri normalin üstünde, bununla birlikte serbest thyroxine (T4) düzeyleri normal sınırlardadır. Subklinik hipotiroidizm toplumda sık rastlanılan bir hastalıktır. Tiroid hastalığı olduğu bilinmeyen kişilerde görülme oranı %3-8 arasındadır ve kadınlarda daha sık rastlanır. . . .

    Yazının devamını okumak için

    HEMEN ÜCRETSİZ ÜYE OL!
    Tiroid hormonundaki yetersizliğe hipotiroidizm denir. Hipotirodizm sınırda (subklinik)veya belirgin olabilir. Sınırda hipotiroidizmde serum TSH düzeyleri normalin üstünde, bununla birlikte serbest thyroxine (T4) düzeyleri normal sınırlardadır. Subklinik hipotiroidizm toplumda sık rastlanılan bir hastalıktır. Tiroid hastalığı olduğu bilinmeyen kişilerde görülme oranı %3-8 arasındadır ve kadınlarda daha sık rastlanır. Yaşla beraber olasılık artar.

    Eğer TSH düzeyleri yüksekken (genellikle 10 mIU/L den daha yüksek) serbest T4 düzeyleri normalin altında ise bu belirgin hipotiroidizmdir.

    Dünyada en yaygın hipotiroidizm nedeni çevresel iyot yetmezliğidir. Bunun yanı sıra iyot düzeyi yeterli ülkelerde en yaygın neden otoimmün tiroidit hastalığıdır. Haşimato Hastalığı otoimmün tiroid hastalıklarından biridir. Bu hastalık grubunda kanda vücudun kendi normal tiroid dokusunu yabancı kabul eden ve onunla savaşan antikor denilen proteinler vardır. Bu antikorlar tiroid bezinde özel bir bağışıklık hücre grubu olan T lenfosit istilasına neden olurlar. Bir süre sonra bu hücreler normal tiroid dokusunu sararak çalışamaz hale getirirler. Otoimmün tiroid hastalıkları kadınlarda erkeklerden 5-10 kez daha sık görülür. Guatrlı veya guatrsız olabilir, ailede diğer otoimmün hastalık öyküsü olan kişilerde (tip 1 diabet, Addison hastalığı, Çölyak gibi) daha sık rastlanır.

    Hipotiroidizm Bulgu ve Belirtileri:

    Ciltte kuruluk

    Soğuğa aşırı duyarlılık

    Halsizlik

    Kas krampları

    Ses değişikliği

    Yüz hatlarında kabalaşma

    Yüzde ve göz çevresinde ödem

    Kabızlık

    Bazen demans veya psikoz gelişebilir.

    Ayrıca uykuda kalp hızında düşme, Total kolesterol ve LDL kolesterol düzeylerinde artış görülebilir. Depresyonu olan her kişide hipotiroidizm mutlaka düşünülmelidir.

    Laboratuvar Tanı Yöntemleri:

    Tiroid fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılan yöntemlerin başında kanda (serumda) TSH düzeyi ölçümü gelir. Normal koşullarda tiroid bezinin tiroid hormonu salgılaması için beyinden emir gelmesi gerekir. Bu emir TSH olarak bilinen (Tiroid Stimüle edici Hormon) hormon şeklinde gelir. T4 ile birlikte TSH da düşük ise hipotiroidinin nedeni santral yani beyin kaynaklıdır. T4 düşük iken TSH yüksek ise buna primer hipotiroidizm denilir yani primer organda (tiroid bezinde) problem vardır, beyinden gelen TSH’nın uyarılarına yanıt verememektedir. TSH düzeyi yaşlılıkta bir miktar artar. Yaşlılardaki hafif TSH artışı normal kabul edilebilir.

    Otoimmun tiroid hastalığı düşünülen kişilerde anti-tiroid antikorlarının düzeylerine bakılmalıdır.Bunlar anti-thyroglobulin antikorlarını (TgAb), ant-thyroid peroxidase antikorlarını (TPOAb) ve TSH reseptör antikorlarını (TSHRAb) içerir.Bunlardan sadece TPOAb gerçekten hipotiroidi ile anlamlı korelasyon gösterir.

    Bazı ciddi tiroid dışı hastalıklar TSH düzeylerini etkiler. Örneğin dopamin veya kortizon alması gereken hastalarda TSH normalin üzerine çıkabilir. Hamileliğin ilk trimesterinde TSH düşebilir, 2.ci trimesterde normalleşir. Bu nedenle TSH değerlendirilirken kişinin diğer hastalıkları ve klinik durumu göz önünde bulundurulmalıdır.

    Amerikan ve Avrupa Endokrinoloji ve Tiroid hastalıkları uzman grupları arasında rutin tiroid tarama testleri yapılıp yapılmaması konusunda görüş birliği bulunmamaktadır. Bazı gruplar 35 yaştan sonra her 5 yılda bir, bazı gruplar 50, bazıları ise 60 yaştan sonra tarama testleri önermektedirler. Ancak bu grupların çoğu kendinde veya 1.ci derece akrabalarında diğer otoimmün hastalığı olan kişilerin, bir nedenle boyuna radyasyon tedavisi almış olanların, daha önceden tiroid operasyonu geçirmiş olanların ya da muayenede tiroid bezinde anormallik bulunanların, ayrıca Lithium, Amiodarone gibi ilaçları kullananların hipotiroidi yönünden araştırılmalarını önermektedirler.

    Ülkemizde her yenidoğan topuk kanı yöntemi ile hipotroidi yönünden incelenmektedir. Yenidoğanın hipotiroidisi geçici veya kalıcı olabilir. Kalıcı hipotirodide tiroid bezinin olmaması gibi yapısal bir bozukluk bulunabilir. Geçici olan da ise başlangıçtaki anormal değerler bir süre sonra normale dönerler. Bu değerlerin yüksekliğine bağlı olarak yenidoğan bir süre için tedavi gerektirebilir ya da sadece takip edilir. T4 düzeyi düşük ve TSH düzeyi 40 mIU/L’den yüksek olan her yenidoğan primer hipotiroidi tanısı alır. Bu bebeklere tedavi derhal başlanmalıdır. TSH değeri yüksek ama 40’ın altında olanlar için tanıyı destekleyici kan tahlilleri yapılır. Geçici olarak hipotiroidi olan bebeklerde 2-6 haftalıkken bakılan TSH değerleri 1.7-9.1 mIU/L arasına düşer. Bazen annesi tiroid ilacı kullanan bebeklerde TSH değerleri başlangıçta anormal çıkabilir. Bu değerlerin doğumu takip eden 1-3 hafta içinde normale dönmesi beklenir.

    Tedavi:

    TSH düzeyleri 10 mIU/L üstünde olan primer hipotiroidili hastaların tedavi edilmeleri gerektiği konusunda görüş birliği olmakla beraber, TSH düzeyleri 4.5-10 mIU/L olanların tedavisi konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. TSH düzeyi 2.5-4.5 mIU/L arasında olan kişilerin tedavi edilmeleri gerektiğine dair uzun dönemli çalışmalar mevcut değildir. Ancak bazı çalışmalar bu hastaların tedavi ile ateroskleroz risklerinin azaltıldığını ve kalp fonksiyonlarının düzeldiğini göstermektedir. Bu nedenle tedavi kişiye özel olarak yakın doktor kontrolünde gerçekleştirilmelidir. Ayrıca TSH düzeyleri 2.5-5 mIU/L arasında olan hamilelerin ölü doğum veya düşük riskini azaltmak amaçlı tedavileri önerilmektedir. Tiroid hormonu fetusta 18-20.ci hamilelik haftasına kadar yapılamamakta ve fetüs annenin serbest T4 düzeyine bağlı olarak gelişimini sürdürmektedir. Ancak günümüzde hamilelerin rutin olarak hipotiroidi açısından incelenmeleri önerilmemektedir.

    Tedavide L-thyroxine kullanılmaktadır. Bunun genellikle sentetik formları tercih edilir. ( Armour Thyroid olarak bilinen ve domuz tiroidinden elde edilen ilaç yurtdışında bazı ülkelerde nadiren kullanılmaktadır). L-thyroxine tabletlerinin mide için kullanılan proton pompa inhibitörleri ile olmasa da, H2 reseptör antagonisti olarak bilinen ve mideden asit sekresyonunu azaltıcı ilaçlardan etkilenebileceği düşünülmektedir. Ayrıca multivitaminler, soyalı ve lifli gıdalar, greyfurt suyu, espresso kahve ilacın emilimini etkiler. Alınacak doz kişinin yaşına, cinsiyetine ve kilosuna göre değişir (genellikle doz ayarlamasında ideal vücut ağırlığı kullanılır). Genellikle 25-75 µg/gün dozları yeterli olmaktadır.

    Başlangıç TSH düzeylerine göre yapılan bir çalışmada başlanılacak L-thyroxine dozları şu şekilde önerilmiştir: TSH 4.0-8.0mIU/L arası ise 25 µg, 8-12 arası ise 50 µg, TSH>12 mIU/L ise 75 µg/gün. İlacın en ideal alınma zamanı olarak da kahvaltıdan 30-60 dakika önce bol su iledir. İlaç 20˚C-25˚C arasında bir ısıda, nemden ve direk güneş ışığından uzakta saklanmalıdır. Tedaviye başladıktan 4-8 hafta sonra serum TSH düzeyi ölçülerek doz ayarlaması yapılır. Bazı hipotiroidizm bulgularının, örneğin kronik deri değişikliklerinin düzelmesi, TSH normale döndükten sonra 3-6 ay alabilir. Arzu edilen TSH düzeyine ulaştıktan sonra 6-12 aylık aralıklarla TSH kontrolü yapılması önerilmektedir. Bazı durumlarda daha sık takip gerekebilir. Beraber alınan bazı ilaçların L-thyroxine dozunu artırıp azaltabilecekleri ve hamilelikte doz ayarı yapılması gerektiği unutulmamalı ve doz ayarı mutlaka doktor kontrolünde gerçekleşmelidir.

    Bebeklerde hipotiroidi tanısından sonra tedavi en kısa sürede başlanmalıdır zira gecikmeler zeka gelişimini etkileyebilir. Tedavide amaç T4 düzeylerini 2 hafta içinde, TSH düzeylerini de 1 ay içinde normale döndürmektir. Tedavide erişkinlerde olduğu gibi, L-thyroxine tercih edilir. İlaç ezilerek mamaya, anne sütüne veya suya karıştırılarak verilebilir. Beraberinde soyalı mamalar, lifli mamalar ve demir içeren preparatlar kullanılmamalıdır. Tedavi başladıktan 2.ci ve 4.cü haftalarda serum T4 ve TSH düzeyleri ölçülmelidir, daha sonra ilk 6 ay ayda veya 2 ayda bir, sonraki 6 ay-3 yıl her 3-4 ayda bir tekrarlanmalıdır. Daha sonra ise gelişim tamamlanana kadar her 6-12 ayda bir ölçüm gereklidir. En iyi bedensel ve zihinsel gelişim eğer tedavi yaşamın ilk 2 haftasında başlandı ise gerçekleşir. Eğer tedavi gecikirse ancak yine de ilk 2 ay içinde başlanırsa zeka normal veya normale yakın olur.

    “Tiroid destekleyici” , “tiroid sağlığı” gibi isimler altında satılan bitki özlü ilaçlar, “doğal” ilaçlar, vitaminler, minerallerin etkileri bilimsel çalışmalarla gösterilmiş olmayıp bu amaçla kullanımları önerilmemektedir.

    Yazının devamını okumak için

    HEMEN ÜCRETSİZ ÜYE OL!

    Okuma Listeme Ekle
    Favori Listeme Ekle
iHealthFile Banner Reklam
iHealthFile Banner Reklam