Güneşten Korunma Önerileri

09-07-2016 | Kategori: Dermatoloji / Koruyucu Sağlık

Okuma Listeme Ekle
Favori Listeme Ekle
  • iHealth

    Güneş ışığı 3 tip ultraviyole (UV) dalgası içerir. UVA, UVB ve UVC. UVC, atmosferin en üst tabakalarında emilir ancak UVA ve UVB atmosferi geçerek yeryüzüne ulaşır. Büyüme çağında yoğun olarak ultraviyole ışınlarına maruz kalmak ileri yaşlarda cilt kanseri riskini artırır. Aynı zamanda cilde ait bağışıklık sistemini baskılar ve uzun dönemde ciltte yaşlanmayı hızlandırır. . . .

    Yazının devamını okumak için

    HEMEN ÜCRETSİZ ÜYE OL!
    Güneş ışığı 3 tip ultraviyole (UV) dalgası içerir. UVA, UVB ve UVC. UVC, atmosferin en üst tabakalarında emilir ancak UVA ve UVB atmosferi geçerek yeryüzüne ulaşır. Büyüme çağında yoğun olarak ultraviyole ışınlarına maruz kalmak ileri yaşlarda cilt kanseri riskini artırır. Aynı zamanda cilde ait bağışıklık sistemini baskılar ve uzun dönemde ciltte yaşlanmayı hızlandırır. Ciltte kızarıklık ve yanık yapan ana ışın UVB ‘dir. Kanser riskini artıran ana UV ışığı da UVB olmakla birlikte UVA’nın etkileri de göz ardı edilemez. Son yıllarda yapılan çalışmalar, UVA’nın bağışıklığı baskılayıcı, ciltte yaşlanmayı arttırıcı ve UVB’nin cilt kanseri yapıcı etkisini hızlandırıcı özelliği olduğunu göstermiştir. Solaryumlarda kullanılan ışın UVA’dır.

    Güneş koruyucuları hem UVA hem de UVB’den korumalıdır. İstenmeyen etkilerinden dolayı herkes  yaşına bakılmaksızın güneşten korunmalıdır. Bunun için şapka takmak ve vücudun büyük kısmının uzun süreli yoğun güneşe maruz kalmasını önleyici kıyafetler giymenin yanı sıra 6 aydan büyük çocuklarda ve erişkinlerde güneşten koruyucu ürünler kullanılmalıdır. Bu ürünlerin SPF değeri (sunscreen as photoprotection) en az 15 olmalıdır. Bu rakam güneş kremlerinin üstünde belirgin bir şekilde yazılıdır. Güneş koruyucuları düzenli uygulanan bebeklerde bile geçirdikleri ilk yazdan sonra cilt renklerinde koyulaşma görülür, bu koyulaşma güneş görmedikleri kış aylarında bile tamamen normale dönmez. Bu da UV ışınlarının bebeklerde cilt üzerine olan istenmeyen etkilerinin daha ilk yıllarda bile etkili olduğunu göstermektedir. 6 aydan küçük bebeklerde güneşe mümkün olduğunca az maruz kalmak alınacak en iyi önlemdir. Bebeklere siperlikli şapkalar giydirilmeli, sıkı dokunmuş hafif materyalden yapılan kıyafetler kullanılmalıdır. Ancak güneşten korunamayan az miktarda küçük vücut alanlarına güneş koruyucuları kullanılabilir. 6 aydan büyük çocuklarda güneş koruyucu ürünler kullanılmalıdır. Güneş koruyucuları genellikle organik (kimyasal emiciler), inorganik (fiziksel blokürler) veya her ikisinin kombinasyonu olabilir. Organik ajanlar UVA ve UVB’yi emerek ve yapısını değiştirerek zararsız hale getirirler. İnorganik ajanlar (çinko oksit ve titanium dioksit) radyasyonu hem emer hem de dağıtırlar. Çinko oksit daha iyi UVA koruması sağlarken titanium UVB’e karşı daha iyi korur. İnorganic güneş koruyucuları cildin en dış tabakalarından daha derine inmezler, duyarlılığa ve iritasyona neden olma riskleri daha düşüktür. Organik olanlar ise ciltten daha fazla emilirler ancak emilen miktar sistemik etki yapamayacak kadar azdır. SPF korunmuş cildin UV ışınına maruz kaldığı taktirde korunmamış cilde oranla güneş yanığı olma olasılığını ölçen bir birimdir. Örneğin, SPF-15 içeren bir ürünle korunmuş bölge, korunmamış cilde oranla 15 kat daha fazla UV ışığını ciltte yanık olmadan tolere eder. Ancak güneş koruyucuları kullanılırken tüm cildi koruyacak biçimde yaygın ve düzenli aralıklarla uygulandığına emin olunmalıdır (erişkinlerde 2mg/cm2 olacak şekilde uygulama önerilir, bu da ortalama vücut ölçülerine sahip bir erişkin için 6 tatlı kaşığı miktarında ürüne denk gelir). Yetersiz miktarda uygulama güneş koruyucusunun etkisini azaltır. Çocuklarda saç çizgisi ve kıyafetlere yakın bölgeler ihmal edilmemelidir. Küçük çocuklar için seçilen güneş koruyucusu gözleri yakmamalıdır. İnorganik güneş koruyucuları gözleri daha az rahatsız ederler. Yağlı inorganik koruyucular en az irritan olanlardır. Avrupa Birliği 2006 yılında, Amerika’da satılan gıda ve ilaç kalitesinden sorumlu FDA (Food and Drug Administration) adlı kurum ise 2012 yılında güneşten koruyucu ürünlere yeni düzenlemeler getirmişler. FDA’nin yeni düzenlemelerine göre:

        •    Eğer bir ürünün üzerinde “geniş spektrumlu” (broad spectrum) yazılı ise bu ürün hem UVA hem de UVB’den yeterli koruma sağlamalıdır. Bu özelliklere sahip güneş koruyucularının ön yüzüne konulan etiketlerinde geniş spektrumlu ve SPF 15 veya daha üstü olduğu vurgulanmalıdır.
        •    Güneş koruyucusu olarak SPF 15 veya daha üstü olan ürünler kullanılmalıdır. SPF-15 genellikle yeterlidir.
        •    Geniş spektrumlu olmayan veya SPF değeri 2-14 arasında olan ürünler sadece güneş yanığını önlemede yardımcıdır. Bu ürünlerin ön yüzüne “Cilt kanseri/ciltte erken yaşlanma uyarısı: Güneş altında zaman geçirmek cilt kanseri ve cildin erken yaşlanması riskini artırır. Bu ürün sadece güneş yanığından korunmaya yardımcı olur, cilt kanseri ve erken yaşlanma riskini azaltmaz” şeklinde uyarıcı etiket konulmalıdır.
        •    SPF 50’den daha yüksek SPF değerlerinin ek bir koruyucu özelliği olduğunu gösteren yeterli veri bulunmamaktadır. Bu nedenle FDA, bu iddiada olan ürünlerin sadece 50+ şeklinde etiketlendirilmesini, daha yüksek rakam yazılmamasını önermektedir.
        •    Güneş koruyucuları yağ, krem, losyon, jel, sprey formunda olabilirler. Ancak FDA güneş koruyucu spreyleri önermeden önce derinin her tarafına aynı etkinlikte koruduğuna dair ek veri istemiştir.
        •    Suya dayanıklı (water resistant) güneş koruyucularının üzerinde yüzerken veya terlerken koruyucunun etkisinin ne kadar süreceği ürünün ön yüzünde belirtilmelidir. Halen 40 veya 80 dakika olarak etiketlendirmeye izin verilmektedir.
        •    Suda çıkmaz (water proof) veya terle çıkmaz (sweat proof) tarzı etiketlendirmeye izin verilmemektedir. Ayrıca doğruluğu ispat edilene kadar, üretici şirketler “tek uygulamayla 2 saatten daha uzun süre korur” şeklinde bir iddiada bulunamazlar. Hiçbir güneş koruyucu ürün, %100 koruma sağlayamaz. Bu nedenle güneşten korunmak için ek önlemler alınmalıdır. Bunlar:
        •    Güneşe maruz kalınan saatler, güneş koruyucu kullanılsa bile kısıtlı olmalıdır. Özellikle güneşin en yoğun olduğu sabah 10 ile öğleden sonra 2 arasındaki zamanda mümkün olduğunca güneşe çıkılmamalıdır.
        •    Güneşten daha iyi korunma için uzun kollu gömlekler ve pantolonlar tercih edilmeli, önü siperlikli şapkalar kullanılmalıdır.
        •    Güneş koruyucuları en az 2 saatte bir yeniden uygulanmalıdır. Eğer çok terleniyorsa veya sık sık suya girilip çıkılıyorsa uygulama süresi daha da sık olmalıdır.


    BURADA YAZILI OLAN SAĞLIK MAKALELERİ SADECE TOPLUMU BİLGİLENDİRMEYE YÖNELİKTİR. TANI VEYA TEDAVİ AMAÇLI KULLANILAMAZ. SAĞLIKLA İLGİLİ EN DOĞRU BİLGİ VE ÖNERİLER SİZE DOKTORUNUZ TARAFINDAN VERİLECEKTİR

    Yazının devamını okumak için

    HEMEN ÜCRETSİZ ÜYE OL!

    Okuma Listeme Ekle
    Favori Listeme Ekle
iHealthFile Banner Reklam
iHealthFile Banner Reklam